ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര സംഗീതത്തിന്റെ ചരിത്രം എഴുതുമ്പോൾ എസ്. ജാനകിയെ ഒഴിവാക്കാനാവില്ല. ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ വാനമ്പാടിയായിരുന്ന അവർ 88-ാം വയസ്സിൽ വിടപറഞ്ഞതോടെ ഒരു ശബ്ദമല്ല, ഒരു യുഗമാണ് അവസാനിച്ചത്. ആറു പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട സംഗീതയാത്രയിൽ അവർ ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ വൈകാരിക ശബ്ദമായി മാറി.  

മലയാളം, തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, ഹിന്ദി ഉൾപ്പെടെ ഇരുപതിലധികം ഭാഷകളിൽ പതിനായിരക്കണക്കിന് ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ച ജാനകിയമ്മ, ഭാഷയുടെ അതിരുകൾ സംഗീതത്തിലൂടെ മായ്ച്ച കലാകാരിയായിരുന്നു. ഓരോ ഭാഷയിലും അതിന്റെ ആത്മാവറിഞ്ഞ് പാടാൻ കഴിഞ്ഞ അപൂർവ പ്രതിഭയായിരുന്നു അവർ.  

മലയാള സിനിമയുമായി ജാനകിയമ്മയ്ക്കുണ്ടായിരുന്ന ആത്മബന്ധം അതുല്യമാണ്. എം. എസ്. ബാബുരാജ്, ജി. ദേവരാജൻ, വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി, ശ്യാം, ജോൺസൺ, ഇളയരാജ തുടങ്ങി മഹാന്മാരായ സംഗീതസംവിധായകരുടെ അനശ്വര സൃഷ്ടികൾക്ക് അവർ നൽകിയ ശബ്ദം മലയാളികളുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഇന്നും ജീവിക്കുന്നു. തലമുറകൾ മാറിയാലും ആ ഗാനങ്ങൾ കാലാതീതമായി നിലനിൽക്കും.

ഒരു ഗായിക എന്നതിലുപരി, അഭിനയത്തിന്റെ ഭാവതീവ്രത ശബ്ദത്തിലൂടെ പകർത്തിയ കലാകാരിയായിരുന്നു എസ്. ജാനകി. ഒരു കൊച്ചുകുട്ടിയുടെ നിഷ്കളങ്കതയും, യുവതിയുടെ പ്രണയവും, അമ്മയുടെ വാത്സല്യവും, വിരഹത്തിന്റെ വേദനയും ഒരേ ശബ്ദത്തിൽ ജീവിപ്പിക്കാനുള്ള അസാധാരണ കഴിവാണ് അവരെ മറ്റെല്ലാവരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തയാക്കിയത്.

ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ വളർച്ചയിൽ സംഗീതം നിർണായക പങ്കുവഹിച്ച കാലഘട്ടത്തിൽ, എസ്. പി. ബാലസുബ്രഹ്മണ്യം–എസ്. ജാനകി കൂട്ടുകെട്ട് കോടിക്കണക്കിന് സംഗീതാസ്വാദകരുടെ ഹൃദയങ്ങൾ കീഴടക്കി. ഇന്നും അവരുടെ യുഗ്മഗാനങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ സുവർണകാലത്തിന്റെ മധുരസ്മരണകളാണ്.

നാലു ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങളും നിരവധി സംസ്ഥാന പുരസ്കാരങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ അനവധി ബഹുമതികൾ അവർക്ക് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ പുരസ്കാരങ്ങളെക്കാൾ വലിയ അംഗീകാരം ജനഹൃദയങ്ങളിൽ നേടിയ സ്നേഹമായിരുന്നു. വൈകിയെത്തിയ അംഗീകാരമാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പത്മഭൂഷൺ നിരസിച്ചതും അവരുടെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ തെളിവായിരുന്നു.  

ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ ആത്മാവാണ് സംഗീതം. ആ ആത്മാവിന് ശബ്ദം നൽകിയ കലാകാരികളിൽ മുൻനിരയിലായിരുന്നു എസ്. ജാനകി. അവരുടെ ഗാനങ്ങൾ വിനോദം മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യൻ കുടുംബങ്ങളുടെ ഓർമ്മകളുടെയും ആഘോഷങ്ങളുടെയും പ്രാർത്ഥനകളുടെയും ജീവിതയാത്രയുടെയും ഭാഗമായിരുന്നു.

ഇന്ത്യൻ സിനിമയും സാഹിത്യവും സംഗീതവും പരസ്പരം പൂരകങ്ങളാണ്. നല്ല കവിതകൾക്ക് ജീവൻ നൽകിയ ശബ്ദമായിരുന്നു ജാനകിയമ്മയുടെത്. വൈലാർ, ഒ.എൻ.വി., യൂസഫലി കേച്ചേരി, ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി തുടങ്ങി നിരവധി കവികളുടെ വരികൾ അവർ ആലപിച്ചപ്പോൾ അത് സാഹിത്യത്തിനും സംഗീതത്തിനും ഒരുപോലെ അമരത്വം സമ്മാനിച്ചു.

ജാനകിയമ്മയുടെ വിയോഗം സംഗീതലോകത്തിന് തീരാനഷ്ടമാണെങ്കിലും, അവർ പാടിയ ഗാനങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിന്റെ ഭാഗമായി എന്നും ജീവിക്കും. കാലം കടന്നുപോകുമ്പോഴും പുതിയ തലമുറകൾ അവരുടെ ശബ്ദത്തിലൂടെ ഇന്ത്യൻ സംഗീതത്തിന്റെ മഹത്വം തിരിച്ചറിയും. ഇന്ത്യയുടെ വാനമ്പാടിക്ക് കണ്ണീരോടെ ആദരാഞ്ജലികൾ.  

സജി കരിമ്പന്നൂർ